Solanum lycopersicum L.
Кимёвий таркиби
Уларда 4,5-8,1% қуруқ моддалар мавжуд бўлиб, уларнинг ярми шакар, асосан, глюкоза ва фруктоза, шунингдек, органик кислоталар (3,5-8,5%), клетчатка (0,87-1,7%). Шунингдек, меваларида оқсиллар (0,6-1,1%), пектин моддалари (0,3% гача), крахмал (0,07-0,3%), минераллар (0,6%) мавжуд. Помидор мевалари таркибида каротиноидлар (фитоен, неуроспорин, ликопин, неаликопин, каротин (0,8-1,2 мг / 100 г хом массасида), ликосантин, ликофилл, витаминлар (В1, В2, В3, В5), фолик ва аскорбин кислотаси (15-45 мг/ 100 г хом массасида), органик (лимон, олма, оксалат, вино, қаҳрабо, гликолин), юқори молекуляр ёғ (пальмитин, стеарин, линолин) ва фенолкарбоксил (п-кумарик, кофеин, ферула) кислоталаи бор. Меваларида антоцианлар, стеаринлар, тритерпен сапонинлаир, абсцизин кислотаси топилган.
Ишлатиладиган қисми
Мевалари, барглари, ер устки қисмиФойдаланиш учун кўрсатмалар
Помидор шарбати ошқозон яраси ва йирингли яраларни даволаш учун ишлатилади. Помидор таркибидаги гликоалкалоид моддаси бактерицид ва фунгицид, антибиотик таъсирига эга. Илмий тиббиётда янги помидор мевалари, шунингдек, уларнинг пюреси ва шарбати ҳомиладор аёллар, заифлашган беморлар ва болаларга витаминлар, микроэлементлари ва минерал тузларнинг қўшимча манбаи сифатида кенг қўлланилади. Помидорнинг афзалликлари туз алмашинуви бузилган беморларда ҳам акс этади. Помидор шарбати ва янги помидорлар витамин етишмаслигини даволаш ва олдини олиш учун ишлатилади. Эркакларда потенцияда помидордан фойдаланиш. Ҳатто Ҳинд қабилаларида ҳам помидор потенцияни ошириш учун ишлатилган. Помидорлар аслида жинсий безлар фаолиятига яхши таъсир қилади. Помидор саратон касаллигини хавфини кетказади. Шифокорлар, узоқ муддатли тажрибалардан сўнг, кундалик рационда янги помидор истеъмол қилиш хавфли ўсмалар ўсишини камайтиради, деб таъкидлайдилар. Буларнинг барчаси каротиноидлар ва ликопиннинг юқори миқдори билан боғлиқ.
Рецептлар
Баргларининг қайнатмаси. Халқ тиббиётда кўпинча помидорнинг поя ва баргларини қуритилган ёки янгиларидан фойдаланилади. Тайёр дамламаси икки кундан ортиқ бўлмаган муддатда сақланиши мумкин. У ташқи томондан ҳам ишлатилиши мумкин, тананинг оғриқли жойларига суртиш ёки компресслар шаклида ва ичга (фақат шифокор билан олдиндан маслаҳатлашгандан кейин) қабул қилинади. Бундан ташқари, помидор ўтининг дамламаси иссиқ ваннага қўшилиши мумкин. Ўти яна мустақил равишда ҳам, бошқа ўтлар – қончўп, қариқиз, календула, эман пўстлоғи, вербена, марварак, қашқарбеда, қизил маймунжон, қайин куртаклари, ромашка билан биргаликда ишлатилади. Ташқи томондан помидор йирингли яралар учун бактерицид восита сифатида бўтқа шаклида ишлатилади. Веналарнинг варикоз касаллигида помидор бўлаклари муаммоли жойларга қўйилади, бинт билан маҳкамланади ва қичишиш ҳисси пайдо бўлгунча ушлаб турилади. Кейин оёқлар совуқ сув билан ювилади. Бундай процедуралар ҳар куни бир ой давомида амалга оширилиши керак. Юзнинг сўлғин ва қуруқ терида помидор косметика воситаси сифатида ишлатилади. Бундан ташқари, помидор бўтқаси соч ўсиши учун стимулятор сифатида ишлатилиши мумкин. Помидор крем ва ниқобларда ишлатилиши мумкин. Данолин ва сўли уни қўшилган озиқлантирувчи помидор креми ҳар қандай терига мос келади. Юз ниқобларининг таркибий қисмларидан бири сифатида помидор қуруқ, нормал, ёғли, аралаш ва сўлғин тери учун ишлатилиши мумкин. Шунингдек, помидор тана маскалари ва пилинглари учун ишлатилади. Шарбати: янги сиқилган помидор шарбати жигар касалликлари (асал билан бирга), ҳолсизликда (тўғралган петрушка, шивид ва туз қўшиб), атеросклероз, семириш, анемия, ич қотишида ишлатилиши мумкин. Помидор шарбати меъда ширасининг секрециясини ва ичак перисталтикасини кучайтиради, ноқулай ичак микрофлорасининг таъсирини йўқотади. Помидорлар варикоз томирларида примочкалар сифатида ишлатилади. Бунинг учун айнимаган, кучли ва чиройли меваларидан олиб, яхшилаб ювиш керак бўлади. Уларни иккига бўлиб, қулай фиксаторни олиб, маҳкамлаш керак. Масалан, эластик бинт яхши вариант бўлиши мумкин. Варикоз томирларини яшил помидор билан даволаш ҳолатнинг биринчи яхшиланишига қадар давом этиши керак, сўнгра эришилган натижаларни сақлаб қолиш учун муолажа яна қилиниши мумкин. Яшил мевалар томирлар чиқиб турган жойларга қўлланилади. Жараён бемор қичишиш ёки куйдиришни ҳис қила бошлагунча бажарилиши керак. Бундай ҳиснинг интенсивлиги кузатиб борилиб, оғир ноқулайлик бўлса, процедурани тўхтатиш керак. Шунда мевалар олиб ташланади ва тери нам мато билан яхшилаб артилади. Варикоз томирларини яшил помидор билан даволаш узоқ вақт талаб қилганлиги сабабли, манипуляцияни такрорлаш керак. Бунинг учун помидорни олиб ташлагандан 2-3 минут ўтгач, янги помидорни кесиб, қўйиш керак. Бундай муолажани кетма-кет 4-5 марта 14 кун давомида бажариш тавсия этилади.
Бошқа хусусиятлари
Озуқабоп, кенг маданийлаштирилган.
Манба
1.Ali, M. Y., Sina, A. A. I., Khandker, S. S., Neesa, L., Tanvir, E. M., Kabir, A., … & Gan, S. H. (2021). Nutritional Composition and Bioactive Compounds in Tomatoes and Their Impact on Human Health and Disease: A Review. Foods, 10(1), 2.https://edaplus.info/produce/tomato.html 3.https://parovarovkitchen.ru/articles/kak-lechit-varikoz-zelenymi-pomidorami-otzyvy/
Эслатма
Озиқ-овқат аллергиясидан азият чекадиган одамлар помидорни рационидан чиқариб ташлаши керак. Ҳақиқатан ҳам уларга катта зарар етиши мумкин. Шунингдек, ушбу маҳсулотни артрит, подагра, ўт тошлари ва буйрак тошлари касаллигида ишлатишни чеклаш лозим. Улар тошларнинг ўсишини ва ўт пуфагидан чиқишини қўзғатиши мумкин.
Тадқиқот давомида олинган маълумотлар
Маълумот киритилмаган

