Rumex crispus L.

Кимёвий таркиби

Илдизларда антрагликозидлар, хризофаник ва брассид кислоталар, танинлар (4-11%), қатронлар, темир, оксалат-кальций тузи, К витамини мавжуд.
Баргларда хом моддага нисбатан 112-272 мг% аскорбин кислотаси, бошқа манбаларга кўра 192 мг%гача тўпланади. Сояли жойларда аскорбин кислотанинг миқдори қуёшда ўсганларга қараганда камроқ. Битта намунанинг таҳлилига кўра, ер устки қисмларида 9,3% кул мавжуд (%да): 21,93 кальций, 7,4 хлор, 4,5 кремний, 5,0 натрий. Илдизпояларда 4,3—5,5% танин бор.

Ишлатиладиган қисми

Илдизлари, барглари, уруғлари

Фойдаланиш учун кўрсатмалар

Илдизи альтернатив, яллиғланишга қарши, бириктирувчи, сафро ҳайдовчи, тозаловчи, ич юмшатувчи ва енгил тетиклаштирувчи таъсирга эга. Илгари у тетиклаштирувчи ва ич юмшатувчи сифатида сотилган. Унда мавжуд бўлган танин (бириктирувчи) ва антрахинонларнинг (ич юмшатувчи) дозасига, ҳосил йиғиш вақтига ва нисбий концентрациясига қараб диареяни келтириб чиқариши ёки енгиллаштириши мумкин. У ич қотиши, диарея, бавосил, ўпкадан қон кетиши, қондан турли шикоятлар, шунингдек, сурункали тери касалликларини даволашда ишлатилади. Илдизни юмшатиб, суюқлигига ботирилган иссиқ дока ва малҳам сифатида ишлатиш мумкин, ёки қуритиб, тез битмайдиган яралар ва бошқа тери муаммолари учун кукун сифатида ишлатиш мумкин. Илдизи саратон тарқалишини олдини олиш учун ижобий таъсир қилади, шунингдек, муқобил ва тетиклаштирувчи восита сифатида ишлатилган. Уруғи диареяни даволашда ишлатилади. Гомеопатик восита кузда, совуқ ўсимликка тегмасдан олдин йиғилган янги илдизидан тайёрланади. У фақат йўталнинг маълум бир турини даволашда қўлланилади.

Рецептлар

Барглари хом ёки қайнатилган ҳолда ишлатилади. Уларни кейинчалик фойдаланиш учун ҳам қуритиш мумкин. Баргларни салатларга қўшиш, кўкатлар сифатида ёки шўрваларга қўшиш мумкин. Фақат жуда ёш барглардан фойдаланиш керак, поляси ривожланишидан олдин терилади, чунки кейин барглар аччиқ бўлиши мумкин. Эрта баҳор ва кузда истеъмол қилинганда, улар кўпинча жуда ёқимли таъмга эга бўлиши мумкин. Барглари витаминлар ва минералларга, айниқса, темир ва А ва С витаминларига жуда бой. Пояси хом ёки қайнатилган ҳолда ишлатилади. Уларни ташқи қобиғидан тозалаб, ўзак қисмини ейиш яхшидир. Уруғлари ҳам хом ёки қайнатилган ҳолда ишлатилади. У пиньола ёки майдаланган кукун сифатида ишлатилиши ва қуймоқ тайёрлаш учун ун сифатида ишлатилиши мумкин ва ҳоказо.

Бошқа хусусиятлари

Илдизлардан сариқ, қуюқ яшил, жигарранг ва қуюқ кулранг бўёқларни олиш мумкин. Уларга ишқорлар керак эмас. Ўсимлик компост активаторининг муқобил таркиби. Бу бактериялар фаоллигини тезлаштириш ва шу билан компост тайёрлаш учун зарур бўлган вақтни қисқартириш учун компост уюмига қўшилиши мумкин бўлган бир нечта ўтларнинг қуритилган кукунсимон аралашмаси тайёрланади.

Манба

1. Шевалье. А. Энциклопедия лекарственных растений Дорлинг Киндерсли. Лондон 1996 ISBN 9-780751-303148 2. Кастро. М. Полное руководство по гомеопатии. Макмиллан. Лондон. 1990 ISBN 0-333-55581-3 3. Chiej. Р. Энциклопедия лекарственных растений. MacDonald 1984 ISBN 0-356-10541-5 4. https://pfaf.org/user/plant.aspx?LatinName=Rumex+crispus

Эслатма

Уни қўллашда эҳтиёт бўлиш тавсия этилади, чунки ортиқча дозалар ошқозон бузилиши, кўнгил айниши ва дерматитга олиб келиши мумкин.

Тадқиқот давомида олинган маълумотлар

Маълумот киритилмаган