Nigella sativa L.
Кимёвий таркиби
Уруғларда ярим қурийдиган ёғли мойи (31-44%), меланин гликозиди, эфир мойи (0,8-1,5%) мавжуд. Седана баргларида 0,43% гача аскорбин кислотаси мавжуд.
Ишлатиладиган қисми
Уруғлари, барглари, мойиФойдаланиш учун кўрсатмалар
У анъанавий равишда нафас олиш тизими, ошқозон, ичак, буйраклар, жигар, юрак-қон томир тизими муаммолари, иммунитетни яхшилаш ва тананинг умумий ҳолатини яхшилаш билан боғлиқ турли хил процедураларда ишлатилади. Қора седана биологик фаол қўшимча сифатида ишлатилади; хусусан, у аюрведа тиббиётида қўлланилади. Астма, диабет, овқат ҳазм қилиш касалликлари, гипертония ва бошқа кўплаб касалликларни даволашда самарали эканлиги келтирилган. Бироқ, бу касалликларнинг ҳеч бирида унинг самарадорлиги ҳақида ҳеч қандай далил йўқ. Охирги маълумотларга кўра, қора седана ўсимлик келажакда КОВИД-19 га қарши янги восита сифатида ишлатилиши мумкин. Халқ табобатида седана уруғлари чой шаклида сийдик ҳайдовчи, газларни ҳайдовчи, сафро ҳайдовчи, ич юмшатувчи, сут келтирувчи ва гижжага қарши восита сифатида ишлатилади. Уруғлардан тайёрланган қора седана мойи ҳам жуда қадрланади.
Рецептлар
Геморройда: қовурилган қора седана уруғини кунига уч марта 1 г миқдорида ейиш тавсия этилади. Касалликдан ҳалос бўлгандан сўнг дарҳол уни қабул қилиш тўхтатилади. Сафро туриб қолишини олдини олиш учун: седана уруғини бир стакан иссиқ сувга солинади. Икки соат давомида дамланади, сўнгра сизиб олинади ва мақсадга мувофиқ фойдаланилади. Дамламани кунига тўрт марта овқатдан олдин олдин ичилади (1 ош қошиқ). Сут келишини яхшилаш учун: идишга седана уруғи (1 чой қошиқ) ва оддий сув (300 мл) солинади. Кейин саккиз дақиқа давомида паст оловда қайнатилади. Қайнатмани оловдан олиб, 60 дақиқага қолдирилади. Шундан сўнг, докадан ўтказилади ва кунига уч марта 50 мл дан ичилади.
Бошқа хусусиятлари
Уруғлари инсектицид хусусиятига эга, улар кийимни куялардан ҳимоя қилиш учун ишлатилади. Манзарали ва мойли, яхши асал-ширали ўсимлик. Эфир мойи озиқ-овқат учун ишлатилади, ёқимли малина ҳидига эга. У совун тайёрлаш ва парфюмерияда ишлатилади.
Манба
1.Kaneez Fatima Shad,Wissam Soubra,Dennis John Cordato. The role of thymoquinone, a major constituent of Nigella sativa, in the treatment of inflammatory and infectious diseases//Clinical and Experimental Pharmacology and Physiology. First published: 23 July 2021 https://doi.org/10.1111/1440-1681.13553 2.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F 3.https://xcook.info/product/chernushka-posevnaja-kalindzhi.html
Эслатма
Маданийлаштирилган.
Тадқиқот давомида олинган маълумотлар
Маълумот киритилмаган

